เมื่อวันที่
10 กันยายน 2569 นางมะลิวรรณ นาควิโรจน์
ประธานเครือข่ายสิทธิผู้ป่วยแม่เมาะ ยื่นหนังสือถึงประธานกรรมาธิการการกฎหมาย
การยุติธรรมและสิทธิมนุษยชน สภาผู้แทนราษฎร ขอให้ตรวจสอบข้อเท็จจริงกรณีคณะกรรมการกองทุนพัฒนาไฟฟ้า
(คพรฟ.) และคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ.)
ถูกกล่าวหาว่าไม่ปฏิบัติตามคำพิพากษาศาลปกครองสูงสุด
และอาจส่งผลให้สมาชิกเครือข่ายถูกตัดสิทธิในการเข้าถึงกองทุนพัฒนาไฟฟ้า
หนังสือร้องเรียนระบุว่า
เครือข่ายสิทธิผู้ป่วยแม่เมาะเป็นการรวมตัวของประชาชนที่ได้รับผลกระทบจากมลพิษบริเวณพื้นที่รอบโรงไฟฟ้าและเหมืองลิกไนต์แม่เมาะ
โดยที่ผ่านมาได้เคลื่อนไหวเรียกร้องสิทธิและการแก้ไขปัญหามาอย่างต่อเนื่อง
ขณะที่รัฐบาลมีมติ ครม.ในช่วงปี 2544, 2549 และ
2551 ให้อพยพประชาชนที่อาศัยอยู่ใกล้โรงไฟฟ้าและเหมืองลิกไนต์
ออกไปยังพื้นที่รองรับแห่งใหม่ รวม 5 หมู่บ้าน
แต่ยังมีปัญหาเรื่องเอกสารสิทธิในที่ดินที่อยู่ระหว่างการติดตามแก้ไข
ต่อมา
หลังมีพระราชบัญญัติประกอบกิจการพลังงาน พ.ศ.2550
ได้จัดตั้งกองทุนพัฒนาไฟฟ้าตามมาตรา 97(3) เพื่อสนับสนุนการพัฒนาชุมชนรอบโรงไฟฟ้า
โดยเปิดให้ชุมชนเสนอความต้องการผ่านเวทีประชาคม
ก่อนเข้าสู่กระบวนการพิจารณาของคณะกรรมการกองทุนพัฒนาไฟฟ้า และเสนอให้
กกพ.พิจารณาอนุมัติงบประมาณ
นางมะลิวรรณ
ประธานเครือข่ายฯ เผยว่า ในปี 2555 ได้เสนอทั้งหมด 11 โครงการผ่านเวทีประชาคม
และอ้างว่าโครงการได้รับการเสนอเป็นลำดับต้นๆ
แต่ภายหลังกลับถูกตัดออกจากกระบวนการโดยไม่ได้รับคำชี้แจงเหตุผลที่ชัดเจน
ทำให้เครือข่ายฯ ต้องร้องเรียนต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้องหลายแห่ง
ก่อนยื่นฟ้องต่อศาลปกครอง
กระทั่งปี
2567 ศาลปกครองสูงสุดมีคำพิพากษาให้ คพรฟ.โรงไฟฟ้าแม่เมาะ พิจารณาคืนโครงการทั้ง
11 โครงการให้เครือข่ายฯ ภายใน 90 วัน แต่ คพรฟ.มีหนังสือชี้แจงว่าไม่สามารถดำเนินการได้
เนื่องจากระเบียบที่ใช้ในปัจจุบันแตกต่างจากระเบียบปี 2553
ซึ่งเป็นระเบียบในช่วงที่เกิดปัญหาและมีการยื่นฟ้อง
ต่อมา
คพรฟ.ได้นำโครงการทั้ง 11 โครงการเสนอขอรับการสนับสนุนงบประมาณจาก กกพ.ในปี 2569
แต่เมื่อวันที่ 26 สิงหาคม 2569 เครือข่ายฯ ได้รับแจ้งมติ
กกพ.ว่าไม่สามารถสนับสนุนงบประมาณได้ เนื่องจากไม่เป็นไปตามระเบียบปี 2563
เครือข่ายสิทธิผู้ป่วยแม่เมาะจึงตั้งข้อสังเกตว่า
การนำระเบียบปัจจุบันมาใช้พิจารณาอาจไม่สอดคล้องกับข้อเท็จจริงและคำพิพากษาที่เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์ในปี
2555 พร้อมขอให้ กมธ.ตรวจสอบว่า คพรฟ.และ
กกพ.ได้ดำเนินการตามคำพิพากษาศาลปกครองสูงสุดครบถ้วนหรือไม่
นอกจากนี้
เครือข่ายฯ ยังขอให้ กมธ.ตรวจสอบเอกสารโครงการที่เกี่ยวข้องกับกองทุนพัฒนาไฟฟ้า
โดยเฉพาะโครงการที่มีลักษณะใกล้เคียงกับโครงการที่เครือข่ายฯ
เคยเสนอผ่านเวทีประชาคม เนื่องจากเครือข่ายฯ อ้างว่า
จากการตรวจสอบข้อมูลย้อนหลังที่เผยแพร่ผ่านเว็บไซต์ของ กกพ.
พบโครงการบางรายการได้รับการอนุมัติและมีการเบิกจ่ายงบประมาณแล้ว
ทั้งที่เครือข่ายฯ ยืนยันว่าไม่ได้เป็นผู้ดำเนินการหรือได้รับเงินดังกล่าว
ประเด็นที่ขอให้
กมธ.ตรวจสอบ ได้แก่ โครงการเยียวยาผู้ป่วยราษฎรอำเภอแม่เมาะ
วงเงิน 10 ล้านบาท, โครงการหมูหลุมบ้านห้วยรากไม้
หมู่ 5 และโครงการหนุนเสริมแผนพัฒนาคุณภาพชีวิตชุมชนที่ได้รับผลกระทบ
โดยขอให้เรียกเอกสารต้นฉบับโครงการ
เอกสารการอนุมัติ การเบิกจ่าย และรายงานผลการดำเนินงานมาตรวจสอบว่า
มีการดำเนินการตามวัตถุประสงค์ของโครงการจริงหรือไม่
และเกี่ยวข้องกับโครงการที่เครือข่ายฯ เคยเสนอไว้หรือไม่
นางมะลิวรรณ
ยังขอให้ กกพ.ชี้แจงกระบวนการติดตามและประเมินผลการใช้งบประมาณ
รวมถึงรายละเอียดการใช้เงินในโครงการเยียวยาผู้ป่วยวงเงิน 10 ล้านบาทว่า
งบประมาณดังกล่าวนำไปช่วยเหลือใคร และดำเนินการในลักษณะใด
