ชาวบ้านนับพัน แห่ร่วมพิธีบวงสรวงเจ้าพ่อขุนตาน เจ้าผู้ปกป้องเมืองเขลางค์นคร

 

วันที่  12 พฤษภาคม 2569  ณ อุทยานประวัติศาสตร์อนุสาวรีย์เจ้าพ่อขุนตาน(พญาเบิก) หมู่ที่ 5 บ้านหัววัง อำเภอห้างฉัตร จังหวัดลำปาง นายกิตติกร โล่ห์สุนทร นายกสมาคมกีฬาจังหวัดลำปาง เป็นประธานในประเพณีบวงสรวงอนุสาวรีย์เจ้าพ่อขุนตาน ประจำปี 2569  “ฮีตฮอตแห่งศรัทธา ไหว้สาพญาเบิก ศุภฤกษ์ นำสิริ สามัคคี”  ซึ่งจัดขึ้นเป็นประจำทุกปี

โดยในพิธีดังกล่าว มีขบวนเครื่องสักการะ เครื่องบวงสรวง การถวายเครื่องสักการะ พิธีบวงสรวง(แบบล้านนาเฒ่าแก่นายโฮง) พิธีบวงสรวง(พิธีพราหมณ์) และการแสดงต่างๆ มากมายเช่น การตีกลองปู่จา การฟ้อนรำของชมรมเขลางค์ถิ่นไทยงาม การแสดงน้อมไหว้สาพญาเบิก จากมวลชน 11 หมู่บ้าน ฯลฯ  

ทั้งนี้ การเพื่อเป็นการยกย่องเชิดชูเกียรติประวัติของบรรพชน ผู้ทำคุณประโยชน์ให้แก่บ้านเมืองในอดีตกาล ซึ่งเชื่อกันว่าเป็นการเสริมสร้างความเป็นสิริมงคลแก่ตนเองและครอบครัวของผู้ที่มาร่วมงาน หรือให้ความเคารพนับถือ ควรที่จะสืบทอดและรักษาไว้เป็นประเพณีของท้องถิ่น

ประวัติโดยย่อ 

เจ้าพ่อขุนตานมีพระนามว่า “พญาเบิก” เป็นเจ้าเมืองเขลางค์นคร หรือลำปาง และเป็นเจ้าเมืองเวียงต้าน หรือเวียงตาน ในอำเภอห้างฉัตร เป็นราชบุตรของพญายีบา เจ้านครหริภุญชัย หรือลำพูน ในราชวงศ์จามเทวี เป็นธรรมเนียมและราชประเพณี แห่งราชวงศ์จามเทวี ราชบุตรองค์ใดก่อนจะขึ้นครองนครหริภุญชั สืบต่อในราชวงศ์จามเทวี จะแต่งตั้งเป็นยุพราชไปครองเมืองเขลางค์นคร เสียก่อน

พญาเบิก หรือเจ้าพ่อขุนตาน เป็นยอดนักรบ ที่มีความคงกระพันชาตรี และมีกุศโลบายในการวางแผนการรบอย่างลึกซึ้ง และฉกาจฉกรรจ์ เช่น การตั้งทำเลเวียงต้าน การซุ่มรี้พล ตามแนวเขาราบแบบกองโจร รบกวนกองทัพพญาเม็งรายที่จะเข้าตีให้ถึงเมืองเขลางค์นคร นับว่าเป็นอัจฉริยะในการรบเป็นอย่างยิ่ง ขณะที่พญาเบิกเสียทัพอย่างสิ้นเชิง จนถึงถูกจับได้ก็ไม่อาจใช้คาสตราวุธใดๆปลงพระชนมได้ เนื่องจากคงกระพันชาตรีเป็นที่ยิ่ง ทหารจึงนำตัวพญาเบิกไปขุดหลุมฝังทั้งเป็นจนสิ้นพระชนม์ ณ ยอดดอยแห่งหนึ่งบนทิวเขาขุนตาล ปัจจุบันเรียกว่า "ดอยพญาลำปาง" อยู่ในเขตรอยต่อบ้านทุ่งเกวียน ตำบลเวียงตาล กับบ้านแม่ยามเหนือ ตำบลเมืองยาว อำเภอห้างฉัตร จังหวัดลำปาง เขตติดต่ออำเภอแม่ทา จังหวัดลำพูน

ทั้งนี้ เพื่อเทอดทูนพญาเบิก หรือเจ้าพ่อขุนตาน ให้เป็นมิ่งขวัญของชาวอำเภอห้างฉัตรและเป็นปูชนียบุคคลพร้อมทั้งช้างเผือกคู่บารมี ชาวอำเภอห้างฉัตรจึงพร้อมใจกันก่อสร้างอนุสาวรีย์เจ้าพ่อขุนตาน เมื่อวันที่ 12 พฤษภาคม 2528 ต่อมาองค์อนุสาวรีย์ซึ่งได้ก่อสร้างด้วยอิฐถือปูนมากว่า 30 ปี ได้ชำรุดทรุดโทรมตามกาลเวลา เหลือวิสัยที่จะบูรณะซ่อมแชมได้ ในปีพุทธศักราช 2558 ได้ร่วมกันจัดสร้างรูปหล่อองค์สัมฤทธิ์เจ้าพ่อขุนตานด้วยงบประมาณ จำนวนทั้งสิ้น 630,000 บาท (หกแสนสามหมี่นบาทถ้วน) ไว้เป็นเกียรติประวัตินักรบชื่อก้องของอำเภอห้างฉัตร จังหวัดลำปาง และจังหวัดลำพูน สืบไป