วันศุกร์ที่ 18 พฤษภาคม พ.ศ. 2561

พระเจ้าแสนแซ่ทองคำ พระพุทธรูปมีหัวใจ-ตับ-ไต

จำนวนผู้เข้าชม Counter for tumblr

หนึ่งในวัดเก่าแก่สำคัญ และเป็นหนึ่งในพระอารามหลวงของจังหวัดลำปาง ก็คือ “วัดพระเจดีย์ซาวหลัง” เป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดสามัญ ตั้งอยู่ที่ตำบลต้นธงชัย ห่างจากตัวเมือง ๔ กม. ตามถนนสายลำปาง-แจ้ห่ม เป็นวัดที่ชาวลำปางเคารพสักการะเป็นอย่างมาก เพราะเป็นที่ประดิษฐานของ พระเจ้าแสนแซ่ทองคำ

สันนิษฐานว่าวัดแห่งนี้มีอายุกว่าพันปี เนื่องจากได้ขุดพบพระเครื่องสมัยหริภุญไชยที่ฐานองค์พระเจดีย์ ตามตำนานกล่าวไว้ว่า หลังจากที่พระพุทธเจ้าปรินิพพานไปแล้ว 500 ปี มีพระอรหันต์สองรูปจากชมพูทวีปได้จาริกเพื่อเผยแผ่พระศาสนามาจนถึงบริเวณนี้ และเห็นว่าเหมาะแก่การบำเพ็ญสมณธรรม จึงได้หยุดพำนักเพื่อเผยแผ่ธรรม

ในครั้งนั้น พระยามิลินทร์ เจ้าผู้ครองนครลำปาง ผู้ทรงสนพระทัยใฝ่ธรรม ได้มาสนทนาธรรมกับพระอรหันต์ทั้งสอง จนเกิดความเลื่อมใส ประสงค์จะสร้างถาวรวัตถุเพื่อเป็นอนุสรณ์ พระอรหันต์ทั้งสองรูปจึงได้มอบเกศาธาตุให้แก่พระยามิลินทร์ รูปละ 10 เส้น รวมเป็น 20 เส้น พระยามิลินทร์จึงนำเกศาธาตุบรรจุในผอบทองคำ และประดิษฐานไว้ภายใต้เจดีย์ 20 องค์ที่ทรงสร้างขึ้น จึงเป็นที่มาของคำว่าพระเจดีย์ซาวหลัง (ซาว ภาษาเหนือแปลว่า 20 และ หลัง แปลว่า องค์)

พระเจดีย์ 20 องค์เป็นศิลปะแบบพม่าผสมล้านนา ด้านหน้าหมู่พระเจดีย์ มีวิหารหลังเล็กประดิษฐาน พระพุทธรูปทันใจ  หรือ พระเจ้าทันใจพระพุทธรูปสำริดปางสมาธิ ศิลปะเชียงแสน

พระเจ้าแสนแซ่เป็นคำเรียกพระพุทธรูปโบราณที่ชาวล้านนาหล่อขึ้นหลายส่วน และนำมาประกอบเข้าเป็นองค์พระ โดยใช้วิธีการยึดด้วยสลักหรือหมุดตามข้อต่อต่างๆ

ภาษาล้านนาเรียกสลักหรือหมุดว่า แซ่วหรือ แซ่ส่วน แสนหมายถึง มากยิ่ง ดังนั้น พระพุทธรูปที่ใช้หมุดหรือแซ่ยึดไว้เป็นจำนวนมาก จึงได้ชื่อว่า พระเจ้าแสนแซ่เช่นเดียวกับที่คนภาคกลางเรียกพระพุทธรูปที่มีขนาดใหญ่ว่า หลวงพ่อโตนั่นเอง

วัดหลายแห่งในภาคเหนือมีพระเจ้าแสนแซ่ประดิษฐานไว้ รวมทั้งวัดเจดีย์ซาวหลัง อ.เมือง จ.ลำปาง แต่พระเจ้าแสนแซ่ที่วัดพระเจดีย์ซาวหลังนี้ เป็นพระพุทธรูปที่มีลักษณะพิเศษต่างจากพระเจ้าแสนแซ่โดยทั่วไป

ตามประวัติกล่าวว่าเมื่อปี 2526 ได้มีชาวบ้านขุดพบพระพุทธรูปทองคำและนำมาถวายให้เป็นสมบัติของวัดพระเจดีย์ซาวหลัง เป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัย ขัดสมาธิราบ เข้าลักษณะพระสีหลักษณะตามตำรับช่างโบราณเชียงแสน ศิลปะสมัยลานนา-กรุงศรีอยุธยา ราวพุทธศตวรรษที่ 20 ขนาดหน้าตักกว้าง 9 นิ้วครึ่ง สูง 15 นิ้ว ทำด้วยทองคำ 95.5% น้ำหนักรวม 100 บาทกับ 2 สลึง

สร้างด้วยกรรมวิธีเคาะตีขึ้นรูปทั้งองค์ ถอดออกเป็นชิ้นส่วนต่างๆ ได้ 32 ชิ้น สังฆาฏิถอดได้เป็นแผ่นยาว ที่สังฆาฏิด้านหน้าด้านหลังประดับด้วยอัญมณีที่มีค่า ที่พระนลาฎประดับด้วยนิหล่า(พลอยชนิดหนึ่งมีสีฟ้าเข้ม อมเทา) 1 เม็ด รอบพระเมาลีอีก 4 เม็ด และที่ยอดพระเมาลี 1 เม็ด เมื่อนำชิ้นส่วนต่างๆ เหล่านี้มาประกอบสวมต่อกันด้วยสลักใส่ไว้เป็นแห่งๆจึงเข้าตำรับ แสนแซ่ที่สำคัญก็คือ ในช่องพระเศียรมีผอบซึ่งบรรจุพระบรมธาตุไว้ด้วย และสามารถถอดพระเศียรได้เป็นชั้นๆ

ที่น่าอัศจรรย์ก็คือ ภายในองค์พระมีหัวใจ ตับ ไต ไส้ ซึ่งทำด้วยทองคำบริสุทธิ์เช่นกัน และยังมีใบลานทองคำ 2 แผ่น จารึกคาถาอักษรพื้นเมืองพันรอบขั้วหัวใจ และที่ไตมีจารึกอักขระ 32 ตัว

พระเจ้าแสนแซ่เป็นพระพุทธรูปทองคำองค์แรกที่ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นโบราณวัตถุแห่งชาติ และในวันที่ 15 เมษายนของทุกปี จะมีงานประเพณีประจำปี พิธีสรงน้ำพระเจ้าแสนแซ่ทองคำ และในวันนั้นจะมีพิธีถอดสลักเปิดพระเศียร เพื่อนำพระบรมธาตุจากพระผอบมาสรงน้ำด้วย

แน่นอนว่า...ใครก็ตามที่มาเยือนวัดแห่งนี้คงต้องนับองค์พระเจดีย์กันแน่ เพราะที่นี่มีความเชื่อว่า หากใครนับได้ครบ 20 องค์ถือว่าเป็นคนมีบุญ
   
(หนังสือพิมพ์ลานนาโพสต์ ฉบับที่ 1179 วันที่ 18 - 24 พฤษภาคม 2561)        
Share:

0 ความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น

18 ปี ลานนาโพสต์

รวมพลังราชการไทย

โครงการปั้นดาว

โครงการปั้นดาว
ขับเคลื่อนโดย Blogger.

จำนวนการดูหน้าเว็บรวม

Theme Support